17 Rapport raad van toezicht

Alle leden hebben aangegeven naast de andere werkzaamheden die zij vervullen, voldoende tijd beschikbaar te hebben voor het fonds. Zij voldoen aan de VTE-score zoals die voor bestuurders en leden van de raad van toezicht voor pensioenfondsen wordt gehanteerd.
Alle leden zijn onafhankelijk. Zij zijn geen deelnemer in het fonds en hebben ook geen zakelijke belangen bij het fonds. Hoofd- en nevenfuncties van de leden van de raad van toezicht zijn vermeld in het jaarverslag van Pensioenfonds Vervoer. 

De raad van toezicht volgt via directe toegang tot de bestuursstukken de gang van zaken in het bestuur en de beleidsontwikkeling van het fonds. Als daar aanleiding toe is, nodigt de raad het bestuur of het bestuursbureau uit om nadere toelichting te geven op beleidsvoornemens of genomen besluiten. De raad ontvangt voorts ieder kwartaal een rapportage, waarin alle belangrijke ontwikkelingen en besluiten betreffende het fonds in het voorgaande kwartaal worden vermeld.

Indien de raad een specifiek toezichtthema heeft benoemd voor enig jaar, bestudeert de raad de relevante stukken, nodigt het bestuursbureau uit voor een nadere (technische) toelichting op het thema, oriënteert zich zo nodig bij de uitvoerders, woont bestuursvergaderingen bij en gaat met het bestuur het gesprek aan over het thema in de reguliere kwartaaloverleggen. De bevindingen over het thema worden zo nodig vastgelegd in het jaarrapport.

De raad werkt binnen en volgens het wettelijk kader, de Code Pensioenfondsen, de statuten en reglementen van het fonds. De raad houdt daarbij ook rekening met de door de VITP (Vereniging Intern toezichthouders Pensioensector) uitgebrachte toezichtcode.

Conform de Code Pensioenfondsen betrekt de raad de acht thema’s die in de Code zijn opgenomen rond goed pensioenfondsbestuur in zijn toezicht. De rapportage van de raad is gestructureerd aan de hand van deze thema’s:

1. Vertrouwen waarmaken
2. Verantwoordelijkheid nemen
3. Integer handelen
4. Kwaliteit nastreven
5. Zorgvuldig benoemen
6. Gepast belonen
7. Toezicht houden en inspraak waarborgen
8. Transparantie bevorderen 

De raad van toezicht hanteert een moreel kompas, is autonoom in zijn handelen en in zijn taakopvatting, is onafhankelijk, professioneel-kritisch en bepaalt daarbij de diepgang en mate van volharding die nodig zijn voor adequaat toezicht. Een goede governance impliceert een goed functionerend bestuur en een goed intern toezicht. De raad doet zijn werk vanuit het besef dat dit inhoudt dat alle betrokkenen binnen het fonds elkaars onderscheiden taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden respecteren en zich daar ook naar gedragen. In de cyclus van intern toezicht vormt de raad zich een oordeel over het functioneren van het bestuur en de gang van zaken in het algemeen. Bevindingen en aanbevelingen van de raad worden gedeeld met het bestuur en gemonitord op een effectieve opvolging. Voor zover deze cyclus op orde is, leidt dat niet tot nadere acties en/of signaleringen buiten de kring van bestuur en raad. Indien en voor zover het bestuur niet in staat is de oordelen van de raad voldoende beargumenteerd en/of onderbouwd te weerleggen, zal dat wel tot verdere acties leiden van de raad.

De raad van toezicht vergadert structureel eenmaal per kwartaal en verder zo vaak als nodig. De raad wordt proactief geïnformeerd over belangrijke beleidsbeslissingen van het fonds, ook als die niet de goedkeuring van de raad behoeven. Er zijn nadere afspraken gemaakt met het bestuur over de betrokkenheid van de raad van toezicht bij belangrijke beleidsbeslissingen. Dat krijgt vorm doordat het bestuur de raad voor specifieke onderwerpen uitnodigt voor overleg en inbreng. Bestuur en raad hanteren daarvoor een gezamenlijke jaaragenda. De raad van toezicht ziet hier voor zichzelf in ieder geval een (klankbord)rol ten aanzien van de strategie, de bestuurlijke inrichting en de gedragscultuur. In dat verband is afgesproken dat bestuur en raad van toezicht in principe eenmaal per jaar een overleg met elkaar hebben, waarin zonder agendadruk gesproken wordt over belangrijke thema’s binnen het fonds (‘benen op tafel’ sessies). 

Minimaal tweemaal per jaar heeft de raad overleg met het voltallige bestuur (waaronder bij gelegenheid van de jaarwerkvergadering) en eenmaal met het verantwoordingsorgaan.

De raad heeft daarnaast minimaal ieder kwartaal overleg met een (wisselende) delegatie van het bestuur en verder zo vaak als nodig, i.c. wanneer actuele onderwerpen daar aanleiding toe geven. Einde jaar stelt de raad, na toelichting aan het bestuur, de toezichtthema’s voor het jaar volgend vast.

Elk lid van de raad woont minstens eenmaal per jaar een bestuursvergadering bij als toehoorder. Daarnaast voert de raad jaarlijks overleg met de externe accountant, de certificerend actuaris, de sleutelfunctiehouder interne audit en in beginsel tweejaarlijks met de sleutelpersoon/sonen van de integraal vermogensbeheerder (Achmea IM) en van de uitvoeringsorganisatie (TKP). De raad spreekt met medewerkers van het bestuursbureau zo vaak als dat aangewezen en/of logisch is vanuit de toezichtthema’s.

De raad vergadert in principe ten kantore van Pensioenfonds Vervoer, maar sinds 2020 vinden de vergaderingen ook (gedeeltelijk) online plaats (met MS Teams).

De raad van toezicht heeft vastgesteld dat het bestuur aan de bevindingen zoals opgenomen in het toezichtrapport over 2021, een adequaat vervolg heeft gegeven.

De observaties ten aanzien van deze toezichtthema’s zijn in deze paragraaf opgenomen onder de desbetreffende thema’s uit de Code Pensioenfondsen.

Normenkader:

• Het bestuur voert de regeling naar beste vermogen uit, met een evenwichtige afweging van belangen van alle betrokkenen bij het fonds. Het bestuur stelt een missie, visie en strategie vast, heeft een beleid ten aanzien van uitvoering, uitbesteding en kosten en richt een gestructureerde beleids- en verantwoordingscyclus in.
• Het bestuur voert een beleggingsbeleid dat rekening houdt met de verplichtingen van het fonds en neemt daarin verantwoorde risico’s. Het bestuur toetst het draagvlak voor verantwoord beleggen.
• Het bestuur beoordeelt regelmatig de eigen effectiviteit, bevordert een risicobewustzijn binnen de organisatie en alle gremia van het fonds, zorgt voor een effectief en integraal risicobeheer en zorgt voor adequate noodprocedures.
• Het bestuur legt verantwoording af over het gevoerde beleid, de afweging van belangen daarin en de risico’s.

Bevindingen bij het thema ‘Vertrouwen waarmaken’:

Financiële positie van het fonds en indexatie

Het fonds heeft in 2022 – met inachtneming van een evenwichtige belangenafweging – tweemaal de (fiscaal maximaal toegestane) indexatie kunnen toekennen.

De dekkingsgraad is eind 2022, na indexatie, ongeveer gelijk gebleven aan die van eind 2021. Door het hoge niveau van renteafdekking in combinatie met een jonge fondspopulatie is er evenwel sprake van een negatief rendement van 29%.

Het behalen van de doelstelling van het fonds om te indexeren draagt bij aan het vertrouwen in het fonds. Met het oog op de komende transitie naar het nieuwe stelsel wordt dit door de raad van toezicht als positief ervaren.

Nieuwe pensioenstelsel

De raad van toezicht heeft vastgesteld dat ook in 2022 het project NPC conform planning is verlopen. Er vindt een open dialoog plaats met alle externe stakeholders (cao-partijen in de drie vervoersectoren), met en tussen de interne fondsorganen (bestuur, RvT en VO) en met de uitbestedingspartijen. In 2022 is opnieuw veel tijd geïnvesteerd in kennisvergroting bij alle betrokken partijen.

Van de ontwikkelingen wordt de raad van toezicht goed op de hoogte gehouden. Het nieuwe pensioenstelsel is ook een vast onderwerp op de agenda van de vergaderingen. 

Het bestuur werkt toe naar 1 januari 2025 als beoogde invoeringsdatum van het nieuwe contract. Onzekere factor is de nog niet definitieve regelgeving. Voorts dienen TKP en Achmea IM een forse inspanning te doen om tijdig voorbereid te zijn.

De raad acht het onderhouden van goede relaties met alle stakeholders in 2023 van essentieel belang bij de verdere ontwikkeling en implementatie van het nieuwe pensioencontract. Ook benadrukt de raad van toezicht het belang van tijdige en begrijpelijke communicatie met de deelnemers en aangesloten werkgevers over de voorbereiding en stand van zaken rondom de overstap naar het nieuwe pensioencontract.

Verplichtstelling

Het risico van ‘geen premie en wel recht’ is voor Pensioenfonds Vervoer aanwezig bij nieuwe bedrijven in de vervoersector die hun activiteiten op een andere wijze hebben gestructureerd, waarvan niet op voorhand duidelijk is of deze bedrijven onder de verplichtstelling vallen. De raad van toezicht stelt vast dat het bestuur niet schuwt om de verplichte aansluiting van nieuwe (platform-)bedrijven in de vervoersector (juridisch) aan de kaak te stellen. Dit evenzeer vanuit de ambitie van het fonds dat werknemers in de vervoersector die daar op basis van de verplichtstelling recht op hebben, ook daadwerkelijk de gelegenheid krijgen pensioenaanspraken op te bouwen.

In 2022 heeft het fonds bij de verlenging van de verplichtstelling door SZW de representativiteit kunnen aantonen, op basis van authentieke bronnen. Het fonds heeft goed inzicht in de getalsmatige ontwikkelingen in de bedrijfstak.

De raad van toezicht constateert dat het bestuur de risico’s die samenhangen met de verplichtstelling scherp op de radar heeft en steeds tijdig en gericht actie onderneemt.

Mede in het licht van de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel, waarbij de toetredingsleeftijd (naar alle waarschijnlijkheid) wordt verlaagd van 21 jaar naar 18 jaar, acht de raad van toezicht blijvende aandacht voor de verplichtstelling van groot belang. 

MVB/ESG

Het fonds heeft in 2022 een deelnemersonderzoek over MVB uitgevoerd waarbij een hoge respons is geweest. Hieruit kwam naar voren dat een grote meerderheid van de respondenten duurzaam beleggen belangrijk vindt. Deze uitslag werd enigszins genuanceerd in de respons op het daarna uitgevoerde reguliere (bredere) deelnemersonderzoek, waarin ook vragen over het ESG-beleid waren opgenomen.

De raad van toezicht constateert dat het bestuur stapsgewijs de nodige vooruitgang boekt ten aanzien van het thema ESG, maar met de doorontwikkeling van het beleid onder andere rekening houdt met de ideeën en wensen van de deelnemers en aangesloten werkgevers. Het is belangrijk dat communicatie daarover helder is.

Risicobewustzijn en risicobeheer

De raad van toezicht stelt vast dat het risicobewustzijn sterk aanwezig is bij het bestuur en bestuursbureau. Het risicobeheer – en de inzet van de 2e en 3e lijn – is goed op orde en biedt de RvT vertrouwen. De rapportages, die de raad eveneens ontvangt, zijn van goede kwaliteit en geven doorgaans weinig aanleiding tot verder onderzoek of maatregelen.

ICT

Pensioenfonds Vervoer is zich bewust van de risico’s rondom ICT en informatiebeveiliging. Met een concreet stappenplan geeft het fonds op adequate wijze (verder) invulling aan de beheersing van de risico’s rondom ICT-beveiliging en cybersecurity.
Het fonds heeft diverse risk self assessments (RSA’s) over deze overwerpen uitgevoerd en (de beveiliging van) de kantoorautomatisering is geactualiseerd.
Het bestuur heeft in 2022 een cybersecurity crisisoefening gehouden en een studiesessie aan IT besteed.
Ook binnen TKP krijgen, op voortdurend aandringen van het fonds, de risico’s rondom informatiebeveiliging en cybersecurity expliciet de aandacht.
De raad van toezicht wordt door het bestuur goed meegenomen bij dit stappenplan en krijgt gelegenheid tot eigen inbreng.

Normenkader:

• Het bestuur zorgt voor een heldere en expliciete taak- en rolverdeling tussen bestuur en uitvoering en zorgt voor adequate sturings- en controlemechanismen.
• Het bestuur heeft zicht op de uitbestedingsketen. Bij uitbesteding is aansprakelijkheid geregeld in de contracten, evenals eisen ten aanzien van het beloningsbeleid bij partijen waaraan uitbesteed is.
• Het bestuur evalueert jaarlijks de kwaliteit van de uitvoering en het nakomen van gemaakte afspraken.

Bevindingen bij het thema ‘Verantwoordelijkheid nemen’:

Uitvoering van de pensioenregeling

Het bestuur is verantwoordelijk voor een adequate uitvoering van de pensioenregeling, die uitbesteed is aan TKP. In de uitbestedingsovereenkomst zijn de afspraken over de (kwaliteit van de) uitvoering door TKP vastgelegd. De dagelijkse dienstverlening wordt door het fonds als goed ervaren.

De raad van toezicht neemt waar dat het bestuur en het bestuursbureau een strikte regie voeren over door Pensioenfonds Vervoer gewenste verbeteringen in de pensioenuitvoering.  Aan voorgestelde verbeteringen wordt door TKP opvolging gegeven, zij het (nog) niet altijd in het gewenste tempo. 

Vermogensbeheer door Achmea IM

Het integraal vermogensbeheer van Pensioenfonds Vervoer is ondergebracht bij Achmea IM. De kwaliteit van Achmea IM wordt doorlopend getoetst en dit werpt zijn vruchten af. In 2022 is bijvoorbeeld de rapportagestructuur aanmerkelijk verbeterd.

De raad van toezicht ziet dat het bestuur in een open dialoog met Achmea IM aan verdere verbetering op onderdelen van de dienstverlening werkt. 

Normenkader:

• Het bestuur formuleert de gewenste cultuur, legt deze vast in een gedragscode en zorgt dat de naleving daarvan gehandhaafd wordt.
• Nevenfuncties worden gemeld bij de compliance officer.
• Mogelijk tegenstrijdige belangen en reputatierisico’s worden gemeld in en besproken door het bestuur, waarbij zo nodig passende maatregelen worden afgesproken.
• Het bestuur zorgt ervoor dat incidenten op dit gebied vrij gemeld kunnen worden, mede door het vaststellen en bekend maken van een klokkenluidersregeling.
• Het bestuur is bekend met relevante wet- en regelgeving en bewaakt de naleving daarvan.

Bevindingen bij het thema ‘Integer handelen’:

Pensioenfonds Vervoer beschikt over een Gedragscode, waarin de gewenste cultuur is vastgelegd. Alle verbonden personen ondertekenen deze Gedragscode en verklaren daarmee dat ze integer handelen. 

Er is een externe compliance officer aangesteld, die periodiek monitort of alle verbonden personen zich houden aan de gedragscode van het fonds. De raad ontvangt de voortgangsrapportages die de externe compliance officer oplevert aan het bestuur.

Eind 2022 heeft het bestuur na de (gebruikelijke) driejaarlijkse evaluatie en een zorgvuldig selectietraject besloten tot de aanstelling van een nieuwe compliance officer (wederom verbonden aan NCI).

De raad van toezicht stelt van dat het bestuur ten aanzien van integriteit en compliance voldoet aan de gestelde eisen en normen. Het bestuur voert ook met enige regelmaat met elkaar en met de raad van toezicht het gesprek over de inhoud en uitvoering van de regeling en welke gedragingen niet voldoen aan de gestelde normen. De raad stelt vast dat het bestuur hier voldoende aandacht voor heeft.

Normenkader:

• Het bestuur is collectief verantwoordelijk voor het eigen functioneren, waarbij de voorzitter(s) dit speciaal tot zijn/hun aandachtsgebied rekenen.
• Het bestuur waarborgt dat zijn leden onafhankelijk en kritisch kunnen opereren.
• Ieder bestuurslid heeft stemrecht.
• Het bestuur staat open voor kritiek, leert van fouten en zorgt voor permanente educatie.
• Het bestuur evalueert jaarlijks het eigen functioneren en doet dat minimaal eenmaal per drie jaar met externe begeleiding.
• Ook het VO en de RvT evalueren periodiek het eigen functioneren.

Bevindingen bij het thema ‘kwaliteit nastreven’:

Educatie

De raad ziet dat het bestuur het belang van geschiktheidsbevordering onderkent en zorg draagt voor een programma van permanente educatie voor de bestuursleden. Er is in 2022 veel aandacht geweest voor educatie, met name op het gebied van het nieuwe pensioenstelsel.

De gezamenlijke werkbezoeken van het bestuur, het VO en de RvT aan TKP en de aangesloten werkgevers van TLN en KNV zijn door de raad van toezicht als zeer leerzaam ervaren en bijzonder op prijs gesteld. Datzelfde geldt voor gezamenlijke kennissessies over het nieuwe pensioencontract. 

Zelfevaluaties fondsorganen

De raad van toezicht heeft vastgesteld dat het bestuur en het VO in 2022 een collectieve zelfevaluatie hebben uitgevoerd. De uitkomsten van deze zelfevaluatie zijn gedeeld met de andere fondsorganen.

Ook de raad van toezicht voert jaarlijks een zelfevaluatie uit, waarvan tenminste een maal in de drie jaar met een externe partij (laatstelijk in 2021). In november 2022 vond de collectieve zelfevaluatie van de raad van toezicht in eigen kring plaats. Voorafgaand daaraan heeft de raad een schriftelijk uitvraag laten doen over het functioneren van de raad van toezicht aan de individuele RvT-leden, de algemeen directeur en de voorzitters van het bestuur en het VO. De uitkomsten van deze uitvraag besprak de raad gezamenlijk. Dit leverde een enkele concrete bespreek- en actiepunten op, die direct zijn opgepakt of geagendeerd.

De raad van toezicht heeft de uitkomsten van de collectieve zelfevaluatie gedeeld met het verantwoordingsorgaan (en vice versa) en het bestuur. De onderlinge uitwisseling van de uitkomsten daarvan draagt bij aan de nagestreefde optimale transparantie. Op die wijze ontstaat er zicht op de aandachts- en zorgpunten van de andere fondsgremia.

Normenkader:

• Het fonds beschikt over een beleid ten aanzien van samenstelling van organen van het fonds, dat voldoet aan de criteria die daarvoor zijn opgenomen in de Code Pensioenfondsen. 
• Bij (her)benoeming en ontslag volgt het fonds een zorgvuldige procedure, waarin de criteria die zijn opgenomen in het geschiktheidsbeleid van het fonds worden meegenomen. 

Bevindingen bij het thema ‘zorgvuldig benoemen’:

Continuïteitsplan en (her-)benoemingen

Het bestuur beschikt over een continuïteitsplan waarmee wordt geanticipeerd op de invulling van vacatures in het bestuur. De raad onderschrijft het belang van het tijdig anticiperen op het aflopen van zittingstermijnen van bestuursleden en het daaraan eventueel gekoppelde vertrek, zeker waar het gaat om bestuursleden die namens cao-partijen zitting hebben in het bestuur.

De raad van toezicht heeft zich in 2022 gebogen over twee nieuwe benoemingen en een functiewijziging in het bestuur. Voorafgaand aan formele voordracht van een kandidaat voor een eerste benoeming heeft een informeel kennismakingsgesprek plaats gevonden met (een delegatie van) de RvT.

De raad heeft de wettelijke goedkeuringsbevoegdheden ten aanzien van de vaststelling van de profielschetsen voor de (her-)benoemingen toegepast. Met elk bestuurslid dat voor (her-)benoeming in aanmerking kwam heeft de raad, ter uitvoering van zijn statutaire toetsingsverplichting, een gesprek gevoerd om daarna vast te stellen dat aan de profielschets werd voldaan. 

De raad van toezicht stelt met tevredenheid vast dat aan de feitelijke opvolging van bestuursleden een zorgvuldig traject voorafgaat. Het eerder beschreven uitgebreide traject van inwerken en toehoren vergemakkelijkt de start als nieuw bestuurslid.

Opvallend, in positieve zin, acht de raad tot slot, dat het vertrek van een aantal bestuursleden geen wijziging heeft gebracht in de continuïteit (consistentie) van de beleidsstijl van het bestuur.

Zittingstermijnen en diversiteit

Per 1 januari 2023 week Pensioenfonds Vervoer op twee onderdelen af van de Code:

1. ten aanzien van diversiteit binnen het verantwoordingsorgaan (leeftijd en geslacht) en het bestuur (leeftijd)(norm 33), en
2. ten aanzien van het overgangsregime voor de maximale zittingstermijnen van één bestuurder (norm 34).

Zittingstermijnen

Het bestuur heeft een overgangsregime voor de maximale zittingstermijnen in het bestuur afgesproken. Met dit overgangsregime werd 1 januari 2023 voor nog een van de tien zittende bestuursleden de maximale zittingsduur die de Code Pensioenfondsen stelt, overschreden.
De raad van toezicht onderschrijft deze overschrijding van de maximale zittingstermijn uit hoofde van de continuïteit.
De raad meent dat het bestuur voldoende uitleg geeft over deze afwijking, waarmee voldaan wordt aan de eis ‘pas toe of leg uit’. Ook op dit punt onderschrijft de raad het belang van uitvoering van het continuïteitsplan van het bestuur.

Diversiteit

Het fonds streeft naar diversiteit in het bestuur, de raad van toezicht en het verantwoordingsorgaan. In zowel het bestuur als in de raad van toezicht is er tenminste één vrouw en één man.
De raad van toezicht constateert dat in 2022 door het VO en het bestuur niet aan de gestelde eis werd voldaan. Het bestuur voldoet sinds begin 2023, met de onvoorwaardelijke benoeming van mevrouw J. van Leeuwen als lid van het bestuur, wel weer aan deze codenorm voldaan.

De raad van toezicht stelt vast, dat ondanks de aandacht die het pensioenfonds hiervoor vraagt, het voor de voordragende organisaties kennelijk lastig is om bij kandidaatstelling invulling te geven aan de nagestreefde diversiteit in de samenstelling van de fondsorganen.
De raad acht dit begrijpelijk, mede gezien het relatief gering aantal vrouwen dat werkzaam is in de vervoersector (circa 10% van de fondspopulatie).

Normenkader:

• Het bestuur voert een beheerst en duurzaam beloningsbeleid, dat in overeenstemming is met de doelstellingen van het fonds en passend is bij de bedrijfstak waarvoor het fonds de regeling uitvoert. 
• De beloningen en vergoedingen staan in een redelijke verhouding tot verantwoordelijkheid, functie-eisen en tijdsbeslag. 
• Er wordt terughoudend omgegaan met prestatiebeloningen, waarbij deze nooit meer bedragen dan 20% en niet gerelateerd zijn aan de financiële prestaties van het fonds. 
• Het bestuur draagt er zorg voor dat de vergoeding voor het intern toezicht een kritische houding van de leden daarvan niet in de weg staat. 
• Bij ontslag van bestuursleden of leden van de raad van toezicht wordt geen ontslag- of transitievergoeding verleend. In overige gevallen is een dergelijk vergoeding passend voor de situatie. 

Bevindingen bij het thema ‘gepast belonen’:

Na een zorgvuldig doorlopen proces – inclusief benchmarking – is in 2022 besloten tot herziening van het beloningsbeleid. Het nieuwe beloningsbeleid, dat op 1 januari 2023 in werking is getreden, acht de raad van toezicht marktconform en goed uitlegbaar.

Normenkader:

• Het intern toezicht draagt bij aan effectiviteit en slagvaardigheid van het functioneren van het fonds en aan een integere en beheerste bedrijfsvoering. Het intern toezicht betrekt de Code Pensioenfondsen bij zijn taak. Leden van het intern toezicht zijn betrokken, maar ook onafhankelijk en stellen zich kritisch op. 
• Het intern toezicht is een gesprekspartner voor het bestuur. Het bestuur neemt de adviezen van het intern toezicht mee, weegt die af en motiveert eventuele afwijkingen van die adviezen. 
• Het bestuur gaat in dialoog met het VO en de raad van toezicht waar het gaat om afleggen van verantwoording. 

Bevindingen bij het thema ‘Toezicht houden en inspraak waarborgen’:

De rolverdeling tussen de raad van toezicht en het bestuur is duidelijk vastgelegd en is een belangrijk uitgangspunt voor het functioneren van beide gremia.

De raad van toezicht heeft aandacht voor de mogelijkheden tot het verder verbeteren van het intern toezicht. Hiertoe vindt overleg plaats met zowel het bestuur als het VO. Eén van de conclusies van de collectieve zelfevaluatie van de raad van toezicht in november 2022 was dat het intern toezicht, naar mening van het VO en het bestuur, naar tevredenheid te verloopt.

Met het oog op de uitdagingen waarvoor het pensioenfonds zich geplaatst ziet, waaronder de ontwikkeling van het nieuwe pensioencontract en de rol van het verantwoordingsorgaan in transitie, zal de raad van toezicht zijn contacten met het verantwoordingsorgaan intensiveren.

De onderlinge betrokkenheid wordt vergroot door gezamenlijke studiesessies en het feit dat (een delegatie van) het bestuur de vergaderingen van de RvT en van het VO bijwoont. Leden van de RvT wonen vanaf 2023 bij toerbeurt vergaderingen van het VO bij.

Normenkader:

• Het bestuur stelt een beleid vast ten aanzien van transparantie en communicatie en evalueert dat minimaal driejaarlijks. 
• Het bestuur geeft inzicht in missie, visie en strategie, het gevoerde beleid, de wijze van besluitvorming en de resultaten van het beleid. 
• Het bestuur is open en transparant over zijn handelen. Belanghebbenden kunnen inzicht krijgen in de informatie, overwegingen en argumenten die ten grondslag liggen aan het beleid en aan de keuzes ten aanzien van de uitvoering en verantwoord beleggen. 
• Het bestuur rapporteert expliciet over de naleving van de gedragscode en over de evaluatie van het eigen functioneren. Er is een klachten- en geschillenprocedure. 

Bevindingen bij het thema ‘transparantie bevorderen’:

Het bestuur is open en transparant over het beleid, de besluitvorming en realisatie van beleid en geeft hier o.a. uiting aan via de website, de kwartaalberichten, het jaarverslag, de Klachtenregeling en andere communicatiemiddelen gericht op de belanghebbenden bij het fonds.

Deze transparantie geldt ook voor de contacten met de raad van toezicht en met onder andere het VO.

Het over-en-weer bijwonen van vergaderingen van de fondsgremia en de gezamenlijke studiesessies en werkbezoeken dragen bij aan de nagestreefde transparantie.

Den Haag, 20 april 2023
Raad van toezicht

Het bestuur waardeert dat er gedurende het jaar veel contact is met de raad van toezicht over belangrijke onderwerpen. Het bestuur herkent zich in de observaties van de raad van toezicht en zal hieraan opvolging geven.