18 Oordeel van het verantwoordingsorgaan

Algemeen

De verantwoordings- en medezeggenschapsfuncties zijn ondergebracht bij het VO (verantwoordingsorgaan).

Wij hebben de taak om een oordeel te geven over het handelen van het bestuur aan de hand van het jaarverslag, de jaarrekening en andere informatie, waaronder de bevindingen van de raad van toezicht, over het door het bestuur uitgevoerde beleid, evenals over beleidskeuzes voor de toekomst.

Het bestuur legt jaarlijks aan het verantwoordingsorgaan verantwoording af over het beleid en over de wijze waarop dat is uitgevoerd. Daarnaast stelt het bestuur ons in de gelegenheid om onze wettelijke bevoegdheid uit te oefenen om advies uit te brengen over een specifiek aantal zaken.

Het verantwoordingsorgaan bestaat uit vijf leden: twee vertegenwoordigers van de werknemers, twee namens de werkgevers en één namens de pensioengerechtigden.

Het jaar 2024

Op voordracht van FNV besloot het bestuur begin 2024 tot herbenoeming van Paul Benner, secretaris van het VO, voor een nieuwe termijn tot 1 juli 2026. Op 1 juli 2024 legde Wout van Neuren, op basis van het rooster van aan- en aftreden, zijn lidmaatschap van het VO neer. Wij zijn Wout zeer dankbaar voor zijn jarenlange inzet voor het verantwoordingsorgaan. Willem Verhaar nam de voorzittershamer van Wout over en Helen Richardson werd plaatsvervangend voorzitter.
Het bestuur benoemde op voordracht van TLN per 1 november 2024 Arjan Holwerda als nieuw lid van het VO, namens werkgevers. Wij zijn blij met de komst van Arjan.

Onze bijeenkomsten

In 2024 hebben wij vier keer regulier vergaderd, waarbij, telkens in steeds wisselende samenstellingen, een delegatie van het bestuur en ook één keer een lid van de raad van toezicht als toehoorder aanwezig was.
Voorafgaand en aansluitend aan onze reguliere vergaderingen vonden telkens vooroverleggen en nabeschouwingen van het verantwoordingorgaan in eigen kring plaats. Daarnaast woonden sommige VO-leden bij toerbeurt als toehoorder enkele vergaderingen van de raad van toezicht bij.
Naast de reguliere vergaderingen heeft er een overleg met de raad van toezicht en het gezamenlijk overleg met het bestuur en de raad van toezicht in het kader van het jaarwerk plaatsgevonden. Het bestuursverslag en jaarrapport van de raad van toezicht zijn uitvoerig besproken.

Veel aandacht ging, logischerwijs, in 2024 uit naar de Wtp en daarvoor hebben in 2024 diverse extra bijeenkomsten plaatsgevonden (zie hierna onder ‘Het VO en de Wet toekomst pensioenen’).

In de eerste helft van 2024 vonden twee gezamenlijke overleggen plaats van het VO met het bestuur en de raad van toezicht over de risicohouding. Ook was er in september een gezamenlijk overleg van de fondsorganen over de evenwichtigheid van de transitie als geheel.

Daarnaast hadden wij zes beeldvormende en oordeelsvormende bijeenkomsten ter voorbereiding op onze adviezen uit hoofde van de Wtp.

In november 2024 vond de jaarlijkse collectieve zelfevaluatie van het verantwoordingsorgaan plaats. Deze hebben we in eigen kring uitgevoerd, onder begeleiding van één van onze leden, Helen Richardson. Alle leden van het verantwoordingsorgaan hebben deze zelfevaluatie niet alleen als nuttig, maar ook als zeer prettig ervaren. Het verslag en de uitkomsten hebben we, zoals gebruikelijk, gedeeld met het bestuur en de raad van toezicht.

Het VO en de Wet toekomst pensioenen

Het VO startte al in 2021 met de voorbereidingen op de nieuwe wetgeving door het bijwonen van studiesessies en het raadplegen van de eigen online leeromgeving, waarin wij relevante informatie en e-learnings over de Wtp kunnen terugvinden.
Sinds 2021 worden wij door het bestuur nauw betrokken bij de voortgang van het project ‘Wet toekomst pensioenen’ (Wtp) en krijgen we elke vergadering een update van de stand van zaken, zowel inhoudelijk als procesmatig. Het bestuur neemt het VO voortdurend mee, gevraagd en ongevraagd.
Zo heeft het bestuur het verantwoordingsorgaan geïnformeerd over de argumenten en overwegingen die hebben geleid tot het bestuursbesluit in september 2024 om de oorspronkelijk beoogde transitiedatum van 1 juli 2025 los te laten. Het VO constateert dat het bestuur bij de transitie zorgvuldigheid boven snelheid plaatst en onderschrijft dit uitgangspunt.

Het jaar 2024 stond bij Pensioenfonds Vervoer in het teken van de implementatie van de Wtp en de voorbereiding op de transitie. Door middel van gefaseerde besluitvorming en deelbesluiten krijgt het implementatieplan steeds verder vorm. Het bestuur nam in dat kader diverse voorwaardelijke deelbesluiten, waarvoor het VO in 2024 op verschillende momenten om advies is gevraagd door het bestuur. De wetgever heeft ten aanzien van enkele besluiten een verzwaard adviesrecht toegekend aan het verantwoordingsorgaan.

Sinds 2023 heeft het verantwoordingsorgaan een eigen externe adviseur die ons ondersteunt bij het vormgeven van onze adviezen in het kader van de Wtp. Met deze adviseur zijn wij in 2024, telkens door middel van het doorlopen van een beeld-, oordeels- en besluitvormingscyclus, gekomen tot onze adviezen over het communicatieplan, de initiële vulling van de solidariteitsreserve uit het fondsvermogen en het voorwaardelijke advies over de evenwichtigheid van de totale transitie, die we, naar verwachting in de eerste helft van 2025, definitief maken wanneer de evenwichtigheid van de transitie als geheel vastgesteld kan worden.
Het voorbereiden van onze adviezen in beeldvormende, oordeelsvormende en besluitvormende werksessies vinden wij zeer prettig. Het stelt ons in staat de materie goed te doorgronden, vragen te stellen en ons advies zorgvuldig te formuleren. Ook biedt dit ons de mogelijkheid om van elkaar te leren.

Uit hoofde van de Wtp hebben wij in 2024 de volgende adviezen uitgebracht aan het bestuur: 

Communicatieplan

Het advies van het verantwoordingsorgaan over het voorwaardelijke besluit ten aanzien van het plan van het bestuur, waarmee het bestuur in ieder geval invulling gaf aan het wettelijk verplichte communicatieplan, was positief. Ook was het verantwoordingsorgaan positief over de gekozen doelgroepen, de kernboodschappen en de gelaagde aanpak met een enkel aandachtspunt of suggestie. Het verantwoordingsorgaan realiseerde zich dat dit plan een dynamisch document is dat in de periode tot de transitiedatum kan wijzigen. Het verantwoordingsorgaan vertrouwt er hierbij op dat het bestuur het VO bij elke vergadering van en/of met het verantwoordingsorgaan informeert over de stand van zaken van het plan en eventuele aanpassingen daarin. Over materiële wijzigingen ontvangt het verantwoordingsorgaan graag tijdig een signaal.

Initiële vulling van de solidariteitsreserve uit het fondsvermogen (voorwaardelijk advies)

Het voorlopige advies van het verantwoordingsorgaan (alle geledingen en leden) over het voorwaardelijk bestuursbesluit ten aanzien van de initiële vulling van de solidariteitsreserve uit het fondsvermogen en het bestuurlijk standpunt dat alle betrokkenen evenwichtig vertegenwoordigd zijn was positief. Wij konden ons ook vinden in de door het bestuur voorgestelde minimum initiële omvang van 2% met een voorkeur van 5%.
Reden dat wij een voorlopig advies gaven, was het voorbehoud dat wij als verantwoordingsorgaan maakten bij deze voorlopige uitspraak. Uit het bestuursbesluit en de opinie van de sleutelfunctiehouder Actuarieel en Risicobeheer maakte het verantwoordingsorgaan op dat een definitief besluit over de solidariteitsreserve afhankelijk is van een aantal zaken zoals de nog uit te voeren analyses, de inzichten vanuit het invaarsjabloon van DNB en de beoordeling van de evenwichtigheid van de totale transitie.
Het verantwoordingsorgaan gaf daarom een voorlopig advies onder de voorwaarde dat de totale transitie als evenwichtig wordt beoordeeld. Onze mening over het bestuurlijke standpunt ten aanzien van deze evenwichtigheid was dat wij ons op dat moment erin konden vinden dat alle betrokkenen zich op dat moment bij het voorwaardelijke besluit over de solidariteitsreserve evenwichtig vertegenwoordigd konden voelen. 

Overbruggingsplan

Het verantwoordingsorgaan besloot unaniem tot het uitbrengen van een positief advies over het bestuursbesluit met betrekking tot de vaststelling van het overbruggingsplan. 

Evenwichtigheid van de totale transitie (voorwaardelijk advies)

Het advies van het verantwoordingsorgaan over het voorwaardelijke bestuursbesluit ten aanzien van de evenwichtigheid van de totale transitie was positief.
Dit houdt in dat het verantwoordingsorgaan de constateringen van het bestuur deelde

1. dat de effecten van de voorgenomen transitie naar de nieuwe pensioenregeling als geheel en de voorgenomen wijzigingen ten aanzien van het pensioen als geheel niet tot onevenwichtig nadeel leiden voor deelnemers, gewezen deelnemers, andere aanspraakgerechtigden of pensioengerechtigden, en
2. dat de bij het pensioenfonds betrokken deelnemers, gewezen deelnemers, andere aanspraakgerechtigden, de pensioengerechtigden en de werkgevers zich door de transitie op evenwichtige wijze vertegenwoordigd kunnen voelen.

Dit advies verstrekte het verantwoordingsorgaan onder de opschortende voorwaarde van de constatering van het bestuur dat het definitief ingevulde DNB invaarsjabloon en de invaarmelding niet leidt tot andere inzichten.
Gelet op het advies ten aanzien van de evenwichtigheid van de totale transitie kwamen de voorbehouden uit de verstrekte voorlopige adviezen ten aanzien van invaren (2023), compensatie (2023) en de initiële vulling van de solidariteitsreserve uit het fondsvermogen te vervallen (2024) en zijn deze adviezen definitief geworden. 

Vooruitblik project Wtp

Het VO realiseert dat de overstap op het nieuwe stelsel een eenmalige en ongekende stap is voor de gehele pensioensector en zo ook voor Pensioenfonds Vervoer. Wij hechten daarom zeer aan zorgvuldigheid en juichen de beheerste procesinrichting door het bestuur van harte toe. Het VO draagt hieraan zo veel mogelijk bij door het bevragen van het bestuur en het uitbrengen van de adviezen. Het VO tracht daar steeds de aanleiding voor het nieuwe stelsel in het achterhoofd te houden en zich te richten op de belangen van de (gewezen) deelnemers, pensioengerechtigden en werkgevers. Voor 2024 acht het VO zich adequaat geïnformeerd.
Ook in 2025 zijn er onzekere factoren aan de orde voor een succesvolle overstap op het nieuwe stelsel. Cao-partijen zijn nog met elkaar in overleg over een nieuwe definitie van het pensioengevend loon ten behoeve van de aansluiting op een authentieke bron, de Loonaangifteketen. Het VO ziet dat het bestuur hier, waar mogelijk, regie tracht te voeren en cao-partijen zoveel mogelijk tracht te ondersteunen met informatie om de besluitvorming mogelijk te maken.
Ook constateert het VO dat het bestuur nauwlettend de voorbereidingen van TKP en Achmea IM voor de overstap op het nieuwe stelsel volgt en dat het bestuur hier bovenop zit.

Overige in 2024 uitgebrachte adviezen

Naast de drie voornoemde (voorlopige) adviezen uit hoofde van de Wtp adviseerden wij in 2024 het bestuur in positieve zin over:

• het voorwaardelijk bestuursbesluit tot aanvaarding van de collectieve waardeoverdracht (CWO) door Bpf Rijn- en Binnenvaart van alle bestaande pensioenaanspraken en -rechten op 1 oktober 2025, zulks onder de voorwaarden van:
• het gelijk houden van de premie voor het arbeidsongeschiktheidspensioen en de opslag voor premievrije deelname bij arbeidsongeschiktheid.

1. 1. goedkeuring door de raad van toezicht, en
   2. het doorlopen van het Kader Datakwaliteit door Bpf Rijn- en Binnenvaart inclusief een AUP, en
   3. de uitvoering van de CWO conform het beleid zoals opgenomen in de Abtn van Pensioenfonds Vervoer, zonder het toestaan van uitzonderingen, en
   4. de constatering dat het reeds aanwezige collectief van Pensioenfonds Vervoer geen nadelen ondervindt,
   5. overeenstemming met Bpf Rijn- en Binnenvaart over de te sluiten overeenkomst van overdracht en vrijwaring, en
   6. goedkeuring door DNB.

Het VO zag af van zijn adviesrecht ten aanzien van de tijdelijke vergoeding voor de Wtp-werkzaamheden welke betrekking heeft op de eigen beloning van de VO-leden (beloningsbeleid).

Voordracht voor herbenoeming lid raad van toezicht

Op 1 juli 2024 eindigde de eerste zittingstermijn van de heer M.G. (Rino) Jekel als lid (tevens voorzitter) van de raad van toezicht. Begin 2024 legde de raad van toezicht met het oog daarop het concept functieprofiel voor advies aan ons voor. Het verantwoordingsorgaan adviseerde in positieve zin over dit profiel. Met het oog op de mogelijke voordracht voerde een delegatie van het verantwoordingsorgaan een gesprek met de heer Jekel. Het verantwoordingsorgaan droeg vervolgens op grond van de statuten de heer M.G. Jekel bindend voor voor herbenoeming door het bestuur als lid van de RvT per 1 juli 2024 voor een tweede termijn van maximaal vier jaar. 

Verhoging pensioenen per 1 januari 2025

Het verantwoordingsorgaan van Pensioenfonds Vervoer heeft geen bovenwettelijk adviesrecht ten aanzien van een bestuursbesluit om de pensioenen te verhogen of te verlagen. Het bestuur heeft ons desalniettemin, tussentijds en na afloop, goed mee genomen in het besluitvormingsproces en de overwegingen om de pensioenen per 1 januari 2025 te verhogen met 0,4 %. Het bestuur heeft naar mening van het verantwoordingsorgaan in de besluitvorming voldoende stilgestaan bij een evenwichtige belangenafweging.

Onderwerpen in onze vergaderingen in 2024

Tijdens iedere vergadering van het verantwoordingsorgaan besteedden we regulier aandacht aan de notulen van de bestuursvergaderingen van de afgelopen periode, de actiepunten- en besluitenlijst van het bestuur en de voortgang van de jaarkalenders en van de werkgroepen.
Naast de ‘reguliere’ en de eerdergenoemde onderwerpen, hebben we onder meer de volgende onderwerpen met het bestuur besproken:

• waardenkaart Pensioenfonds Vervoer en aanpak nieuwe strategie
• de zelfevaluatie van TKP
• de evaluatie van klachten
• klachtenafhandeling in de praktijk
• datakwaliteit
• bestuursrechtelijke procedure AFM
• resultaten deelnemer- en werkgeversonderzoek 2023
• statuten Pensioenfonds Vervoer
• Code Pensioenfondsen
• uitkomsten haalbaarheidstoets
• DORA en informatiebeveiliging
• risicomanagement
• verslag collectieve zelfevaluatie bestuur 2024

Lage kosten

Tot slot acht het VO het positief dat Pensioenfonds Vervoer lage pensioenuitvoeringskosten en lage kosten van vermogensbeheer kent. Dit is met het VO besproken aan de hand van een benchmark met vergelijkbare pensioenfondsen.

Verantwoording door de raad van toezicht

Op 26 maart 2025 heeft de raad van toezicht verantwoording afgelegd aan het VO over zijn taakuitoefening en bevindingen. Wij hebben de bevindingen zoals geformuleerd door de raad van toezicht met de raad besproken.Wij kunnen ons daar in vinden. Wij achten ons ook voldoende door de raad van toezicht geïnformeerd. 

Den Haag, 17 april 2025

Het verantwoordingsorgaan van Pensioenfonds Vervoer

Den Haag, 17 april 2025

Het bestuur

Dhr. F. Veltink
Dhr. J. Spaans
Mw. I.V. Hermans
Mw. W. Westerborg
Dhr. P.A. Stork
Mw. J.G.E. van Leeuwen
Dhr. L.C.A. Scheepens 
Dhr. E. van Aggele
Mw. E.M.A. van der Weiden