18 Oordeel van het verantwoordingsorgaan

Algemeen
De verantwoordings- en medezeggenschapsfuncties zijn ondergebracht bij het VO (verantwoordingsorgaan).

Wij hebben de taak om een oordeel te geven over het handelen van het bestuur aan de hand van het jaarverslag, de jaarrekening en andere informatie, waaronder de bevindingen van de raad van toezicht, over het door het bestuur uitgevoerde beleid, evenals over beleidskeuzes voor de toekomst.

Het bestuur legt jaarlijks aan het verantwoordingsorgaan verantwoording af over het beleid en over de wijze waarop dat is uitgevoerd. Daarnaast stelt het bestuur ons in de gelegenheid om onze wettelijke bevoegdheid uit te oefenen om advies uit te brengen over een specifiek aantal zaken.

Het verantwoordingsorgaan bestaat uit vijf leden: twee vertegenwoordigers van de werknemers, twee namens de werkgevers en één namens de pensioengerechtigden. Het bestuur benoemde op voordracht van TLN per 1 mei 2023 Helen Richardson als nieuw lid van het VO, namens werkgevers, als opvolger van Enrico van Aggele die het VO per 1 januari 2023 verliet en op 21 december 2023 is benoemd als bestuurslid.

Wij zijn blij met de komst van Helen. 

Het jaar 2023

Onze bijeenkomsten

In 2023 hebben wij vijf keer vergaderd, waarbij, telkens in steeds wisselende samenstellingen, een delegatie van het bestuur en als toehoorder een lid van de raad van toezicht aanwezig was.

Telkens vonden er vooroverleggen en nabeschouwingen van het verantwoordingorgaan zonder het bestuur plaats. Ook zijn we in 2023 gestart met het bij toerbeurt bijwonen als toehoorder van de vergaderingen van de raad van toezicht door de individuele leden van het verantwoordingsorgaan.

Daarnaast heeft er een overleg met de raad van toezicht en het gezamenlijk overleg met het bestuur en de raad van toezicht in het kader van het jaarwerk plaatsgevonden. Het bestuursverslag en jaarrapport van de raad van toezicht zijn uitvoerig besproken.

In 2023 hebben we volop aandacht besteed aan scholing. Samen met de raad van toezicht volgden we twee kennissessies over de uitwerking van het pensioenakkoord. Daarnaast hadden wij vijf beeldvormende en oordeelsvormende bijeenkomsten ter voorbereiding op onze adviezen uit hoofde van de Wtp.

Eind 2023 zijn we gestart met de voorbereiding op de jaarlijkse collectieve zelfevaluatie van het verantwoordingsorgaan, onder begeleiding van een extern deskundige. De afrondende plenaire bijeenkomst vond om agendatechnische redenen plaats op 30 januari 2024. De leden van het verantwoordingsorgaan hebben deze zelfevaluatie als nuttig ervaren. De uitkomsten hebben we, zoals gebruikelijk, gedeeld met het bestuur en de raad van toezicht.

Het VO en de Wet toekomst pensioenen

Het VO startte in 2021 met de voorbereidingen op de nieuwe wetgeving door het bijwonen van studiesessies. In 2023 hebben wij toegang gekregen tot een eigen online leeromgeving, waarin wij relevante informatie en e-learnings over de Wtp kunnen terugvinden.

Sinds 2021 worden wij door het bestuur nauw betrokken bij de voortgang van het project ‘Nieuw pensioen contract’ (NPC) en krijgen we elke vergadering een update van de stand van zaken, zowel inhoudelijk als procesmatig. Het bestuur neemt het VO goed mee, gevraagd èn ongevraagd.

Op 1 juli 2023 trad de Wtp in werking, en na de vaststelling van het transitieplan door sociale partners op 17 juli 2023 startte bij Pensioenfonds Vervoer de implementatiefase. In deze fase dient het bestuur te besluiten over onder andere het verzoek van cao-partijen om in te varen en om de compensatieregeling bij invaren volledig uit het fondsvermogen te financieren. Ten aanzien van deze besluiten heeft de Wtp een verzwaard adviesrecht toegekend aan het verantwoordingsorgaan.

Wij hebben in 2023 een eigen externe adviseur ingeschakeld om ons te ondersteunen bij het vormgeven van onze adviezen in het kader van de Wtp. Met deze adviseur zijn wij door middel van het doorlopen van een beeld-, oordeels- en besluitvormingscyclus gekomen tot onze voorlopige adviezen over invaren en compensatie, die we, naar verwachting in 2024, definitief maken wanneer de evenwichtigheid van de transitie als geheel vastgesteld kan worden. Eind 2023 vond ook al een beeldvormingssessie plaats over het communicatieplan over de transitie, waarover wij in 2024 eveneens advies zullen uitbrengen.

Het voorbereiden van onze adviezen in beeldvormende, oordeelvormende en besluitvormende werksessies is ons goed bevallen. Het stelt ons in staat de materie goed te doorgronden, vragen te stellen en ons advies zorgvuldig te formuleren.

Uit hoofde van de Wtp hebben wij in 2023 de volgende voorlopige adviezen uitgebracht aan het bestuur:

Invaren:

Het voorlopige advies van het VO (alle geledingen en leden) over het voorwaardelijke bestuursbesluit ten aanzien van een interne collectieve waardeoverdracht van de bestaande pensioenaanspraken en – rechten (het ‘invaren’) is positief. Wij kunnen ons ook vinden in de door het bestuur te hanteren rekenmethode voor het invaren en de daarbij te hanteren spreidingstermijn.

Het voorbehoud is dat wij een definitief advies afgeven wanneer wij de evenwichtigheid van de totale transitie hebben kunnen vaststellen op basis van de meest actuele cijfers uit de doorrekeningen en gevoeligheidsanalyses, die het bestuur nog laat verrichten.

Compensatie:

Het voorlopige advies van het VO (alle geledingen en leden) over het voorwaardelijke besluit ten aanzien van de volledige financiering van de compensatie uit het fondsvermogen tegelijkertijd met het invaren is positief. Hierbij geven wij ook een voorlopig oordeel over de voorrangregels, die naar onze mening 1 op 1 gekoppeld zijn aan het financieringsschema. Ook dit oordeel is positief.

Het voorbehoud is dat wij een definitief advies afgeven wanneer wij de evenwichtigheid van de totale transitie hebben kunnen vaststellen op basis van de meest actuele cijfers uit de doorrekeningen en gevoeligheidsanalyses, die het bestuur nog laat verrichten.

Ten aanzien van de vraag over de evenwichtigheid van het voorgenomen bestuursbesluit over compensatie vinden wij voorlopig dat alle groepen belanghebbenden zich op evenwichtige wijze vertegenwoordigd kunnen voelen. Wij benadrukken dat wij dit bekijken in samenhang met de interne collectieve waardeoverdracht (invaren), de inzet van de solidariteitsreserve en andere beleidsonderdelen, die volgen uit de Wtp.

Overige uitgebrachte adviezen

Naast de twee voornoemde (voorlopige) adviezen uit hoofde van de Wtp adviseerden wij in 2023 het bestuur in positieve zin over:

1. het voorstel om het interne beloningsbeleid uit te breiden met een passage over duurzaamheidsrisico’s uit hoofde van de SFDR.
2. het voorgestelde concept Reglement klachtenregeling 2024.
3. de voorgestelde toevoeging van de bepaling over vrijwaring en verzekering aan het beloningsbeleid.
4. het voorgenomen besluit van het bestuur inzake:
   • Het handhaven van de opslag van 3,8% voor premievrije deelname bij arbeidsongeschiktheid
   • Het verlagen van de premie voor het arbeidsongeschiktheidspensioen van 1,0% naar 0,8% van de pensioengrondslag
   • Het verlagen van de IBNR-voorziening naar het niveau van 2-jaarpremies op basis nieuwe premie.
5. het tijdelijk delen van de voorzittersvergoeding voor hun werkzaamheden als uittredend en de intredend plaatsvervangend voorzitter in de overgangsperiode van 1 maart tot 1 oktober 2023.
6. het voorgenomen bestuursbesluit tot rechtstreekse uitkering van de VO-vergoeding aan een van de VO-leden in plaats van aan de voordragende organisatie. Het desbetreffende VO-lid heeft zich onthouden bij oordeelsvorming en besluitvorming door het verantwoordingsorgaan bij deze adviesaanvraag.

Selectie en voordracht nieuw lid raad van toezicht

Vanwege de vacature in de raad van toezicht per 1 juli 2023 hebben twee leden van het verantwoordingsorgaan vanaf eind 2022 als voorzitter en als lid geparticipeerd in een gemengde werkgroep van het fonds die zich bezighield met de selectie van een nieuw lid voor de raad van toezicht per 1 juli 2023. Dit heeft in februari 2023 geleid tot de unanieme bindende voordracht door het verantwoordingsorgaan van Lieske van den Bosch voor benoeming door het bestuur als lid van de raad van toezicht per 1 juli 2023.

Onderwerpen in onze vergaderingen in 2023

Tijdens iedere vergadering van het verantwoordingsorgaan besteedden we regulier aandacht aan de notulen van de bestuursvergaderingen van de afgelopen periode, de actiepunten- en besluitenlijst van het bestuur en de voortgang van de jaarkalenders en van de werkgroepen.

Naast de ‘reguliere’ onderwerpen en de eerdergenoemde onderwerpen waarover wij hebben geadviseerd, hebben we onder meer de volgende onderwerpen met het bestuur besproken:

• de uitwerking pensioenakkoord – project NPC
• toeslagbesluit 2024
• de zelfevaluatie van TKP
• de evaluatie van klachten
• resultaten van het risico preferentie onderzoek
• deelnemers- en werkgeversonderzoek
• de terugkoppeling uit de werkgroep Behandeling klachten
• zorgambitie keuzebegeleiding
• actualiteiten rondom de verplichtstelling
• statusrapportage naleving Code Pensioenfondsen
• datakwaliteit
• ontwikkelingen over het nabestaandenpensioen
• biodiversiteit en evaluatie van het MVB beleid
• parameters 2024
• eigen risico beoordeling (ERB)
• bezwaarprocedure AFM.

Het bestuur heeft in 2023 de voorgenomen uitvoering van de projectfases voor de uitwerking van het pensioenakkoord succesvol en volgens planning afgerond. Het bestuur heeft de cao-partijen van de drie verplichtgestelde sectoren met een adequaat proces ondersteund bij het ontwerpen van een nieuwe pensioenregeling. Dit heeft ertoe geleid dat Pensioenfonds Vervoer als eerste pensioenfonds van Nederland een transitieplan van sociale partners mocht ontvangen, kort na de inwerkingtreding van de Wet toekomst pensioenen.

Het VO constateert dat ook in 2024 onzekere factoren aan de orde zijn voor een succesvolle implementatie. Een voorbeeld is de besluitvorming van sociale partners over de definitie van het pensioengevend loon ten behoeve van de aansluiting op een authentieke bron. Het VO heeft er evenwel vertrouwen in dat de vervolgstappen van het fonds ook in 2024 volgens planning zullen plaatsvinden en dat het bestuur hier, waar mogelijk, regie tracht te voeren.

Het verantwoordingsorgaan constateert ook dat het bestuur, naar mening van het VO terecht, voldoende aandacht heeft voor de voorbereiding door TKP en Achmea IM op het nieuwe stelsel. Een goede voorbereiding door beide kernuitbestedingspartijen van het fonds is volgens het VO van essentieel belang voor de transitie naar het nieuwe stelsel.

Het verantwoordingsorgaan van Pensioenfonds Vervoer heeft geen bovenwettelijk adviesrecht ten aanzien van een bestuursbesluit om de pensioenen te verhogen of te verlagen. Het bestuur heeft ons desalniettemin, tussentijds en na afloop, goed meegenomen in het besluitvormingsproces en de overwegingen om de pensioenen per 1 januari 2024 te indexeren met 7,55 %. Dit hebben we erg op prijs gesteld. Het bestuur heeft naar mening van het verantwoordingsorgaan in de besluitvorming voldoende stilgestaan bij een evenwichtige belangenafweging.

Het intensiveren van de onderlinge contacten tussen het VO en de raad van toezicht hebben we in 2023 als prettig en nuttig ervaren. Wij zullen daarom het over en weer bijwonen van elkaars vergaderingen en de gezamenlijke (studie)sessies in 2024 voortzetten.

Tot slot wil het VO opnieuw niet onvermeld laten dat Pensioenfonds Vervoer – blijkens een benchmark met vergelijkbare pensioenfondsen – lage pensioenuitvoeringskosten en lage kosten van vermogensbeheer kent. Dit acht het VO zeer positief.

Verantwoording door de raad van toezicht

Op 20 maart 2024 heeft de raad van toezicht verantwoording afgelegd aan het VO over zijn taakuitoefening en bevindingen. Wij hebben de bevindingen zoals geformuleerd door de raad van toezicht met de raad besproken. Wij kunnen ons daar in vinden. Wij achten ons ook voldoende door de raad van toezicht geïnformeerd.